Rehber
Havaleden gram: bankadaki tutar kaç gram eder?
Bankadaki tutar KDV dahil olduğu için gram, KDV dahil 1 gram fiyatına bölünerek bulunur. 1 gram fiyatı, has kuru × (milyem + işçilik milyemi) ÷ 1000’dir; işçiliğin KDV’si bu fiyatın içindedir. Gram aşağı yuvarlanır; külçe bedeli bu gramdan hesaplanır, kalan tutar işçilik ve KDV’ye bölünür ve belgenin toplamı bankadaki tutara eşit kalır.
Sorun: para geldi, faturada gram yazacak
Müşteri tezgâhta bilezik seçip parasını havaleyle gönderdiğinde elinizde yalnız bankadaki tutar olur. Faturaya ise ayar, gram, külçe bedeli, özel matrah ve KDV yazılır. Gramı tutardan geri bulmanın tek doğru yolu, dükkânın fiyatı nasıl kurduğunu (milyem + işçilik) tersinden işletmektir.
Formül
T = bankadaki tutar (KDV dahil) K = has satış kuru s = milyem ÷ 1000 i = işçilik milyemi ÷ 1000 (KDV dahil) v = KDV oranı 1 gram fiyatı = K·(s + i) gram = T ÷ 1 gram fiyatı aşağı yuvarlanır külçe bedeli = gram · K · s KDV dışı özel matrah = (T − külçe) ÷ (1 + v) KDV = özel matrah · v
Örnek: 62.500,00 TL, 916 + 30 milyem
Örnek kural: 22 ayar bilezik, 916 milyem, işçilik 30 milyem (KDV dahil). Has satış kuru örnek olarak 6.143,58 TL/gr, KDV %20.
| Külçe · K × 916 ÷ 1000 | 5.627,52 TL |
| İşçilik · K × 30 ÷ 1000, KDV hariç | 153,59 TL |
| İşçiliğin içindeki KDV · %20 | 30,72 TL |
| 1 gram fiyatı · KDV dahil | 5.811,83 TL |
| Bankadaki tutar (T) | 62.500,00 TL |
| Gram · T ÷ 1 gram fiyatı, 0.01 adımla aşağı | 10,750 gr |
| Külçe bedeli · KDV dışı | 60.495,83 TL |
| Özel matrah · işçilik | 1.670,14 TL |
| KDV %20 | 334,03 TL |
| Belge toplamı | 62.500,00 TL |
Faturada tek kalem çıkar: 22 Ayar Bilezik, 10,750 gram, özel matrah kodu 805. Satır tutarı (KDV hariç) 62.165,97 TL, KDV 334,03 TL; ikisinin toplamı bankadaki tutar.
Gram neden aşağı yuvarlanır?
Yukarı yuvarlanan gramın külçe bedeli, ödenen tutarı aşabilir; o zaman işçilik eksiye düşer. Aşağı yuvarlamada gramın kesirinden artan kuruşlar işçiliğe gider. Külçe bedeli hiçbir zaman tutarı aşmaz ve belge toplamı bankadaki tutarla kuruşu kuruşuna aynı kalır.
İşçilik milyemi KDV dahil mi?
Evet. Tezgâhta “585’e 100 milyem işçilik, ürün 685 milyem” denir ve gram fiyatı has kuru × 0,685’tir; KDV bu fiyatın içinden ayrılır, üstüne eklenmez. Üstüne eklenseydi aynı tutar daha az gram eder ve faturadaki gram tartılanı tutmazdı.
İşçiliksiz külçe: istisna 230
İşçiliği sıfır olan külçede KDV yoktur (KDVK 17/4-g) ve gram doğrudan tutarın has fiyatına bölümüdür. 184.300,00 TL’lik bir havale 995 milyem külçede 30,149 gram eder; belge istisna faturası, kod 230.
Hangi kur?
Has satış kuru, işlem anındaki. Belge kesildikten sonra kur güncellenmez; dünkü havalenin gramı bugünkü kurla yeniden hesaplanmaz.
Bu rehber genel bilgilendirme içindir, vergi danışmanlığı değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.