Rehber
Kuyumcu hangi belgeyi keser?
Belge türünü üç şey belirler: paranın yönü, karşı tarafın mükellefiyeti ve tutar. Gelen para satıştır: GİB e-Fatura kayıtlı alıcıya e-Fatura, değilse e-Arşiv; mükellef olmayana fatura haddinin altında fiş yeter. Giden para alıştır: mükellef belgeyi kendisi keser, değilse kuyumcu gider pusulası düzenler. Kendi hesaplar arası virman belge gerektirmez.
Karar tablosu
| Durum | Belge | Not |
|---|---|---|
| Gelen para · alıcı GİB e-Fatura kayıtlı mükellef | e-Fatura | Belge GİB üzerinden alıcıya iletilir |
| Gelen para · alıcı mükellef, e-Fatura kapsamında değil | e-Arşiv | Yanlış kanal GİB’den ret alır |
| Gelen para · bireysel alıcı | e-Arşiv | Alıcıya e-posta ya da kâğıtla iletilir |
| Gelen para · bireysel alıcı, tutar fatura haddinin altında | Fiş | VUK 232 · müşteri isterse fatura |
| Giden para · karşı taraf mükellef | Karşı taraf keser | Gelen fatura beklenir |
| Giden para · mükellef olmayandan alış (hurda altın) | Gider pusulası | VUK 234 · 7 gün içinde |
| Kendi hesaplarınız arası virman | Belge yok | Ne satış ne alış |
e-Fatura mı, e-Arşiv mi?
Alıcı GİB’in e-Fatura kayıtlı kullanıcısıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv düzenlenir. Mükellef olmayan şirket ve bireysel tüketici e-Arşiv alır. Yanlış kanaldan gönderilen belgeyi GİB reddeder; alıcının kaydı bilinmiyorsa belge kesilmeden önce sorgulanmalıdır.
Fiş ne zaman yeter? (VUK 232)
Mükellef olmayan nihai tüketiciye yapılan satışta bedel fatura düzenleme haddinin altındaysa perakende satış fişi ya da ÖKC fişi yeterlidir; müşteri isterse fatura verilir. Had her yıl yeniden belirlenir. Mükellefe yapılan satışta had uygulanmaz: tutar ne olursa olsun fatura düzenlenir.
Hurda altın alımında gider pusulası (VUK 234)
Vergi mükellefi olmayan kişiden alışta belgeyi alıcı olarak kuyumcu düzenler: gider pusulası. Pusula teslimden itibaren yedi gün içinde düzenlenmelidir; süresi geçmiş pusula düzenlenmemiş sayılır.
7338 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, bedel yedi gün içinde banka, ödeme kuruluşu ya da PTT aracılığıyla ödendiyse bu kurumların düzenlediği belge gider pusulası yerine geçer; ayrıca gider pusulası düzenlemek zorunlu değildir. Bazı mali müşavirler dosyada yine de pusula istiyor; karar işletmenin.
Karşı taraf mükellefse
Mükellefe yapılan ödemede belgeyi karşı taraf düzenler; kuyumcu gelen faturayı bekler. Burada belge kesmek, aynı alış için ikinci bir belge üretmek olur.
Virman
Kendi hesaplarınız arasındaki transfer ne satış ne alıştır; belge düzenlenmez.
Bu rehber genel bilgilendirme içindir, vergi danışmanlığı değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.