Rehber
Kuyumcuda KDV nasıl hesaplanır?
Altından mamul ziynet eşyası ve sikke altın satışında KDV, satış bedelinin tamamına değil, içindeki külçe altının bedeli düşüldükten sonra kalan tutara, yani işçilik ve kâra uygulanır (KDV Kanunu 23/e). Külçe bedeli, ürünün has gramı ile işlem anındaki has altın fiyatının çarpımıdır. e-Belgede özel matrah kodu 805 kullanılır.
Kural: matrah, külçe bedeli düşülmüş tutardır
KDV Kanunu’nun 23. maddesinin (e) bendine göre altından mamul veya altın içeren ziynet eşyası ile sikke altın teslimlerinde matrah, külçe altın bedeli düşüldükten sonra kalan tutardır. Ürünün içindeki külçe kısmı KDV dışında kalır; vergi yalnız üstüne eklenen işçilik ve kâra düşer. Külçe altının kendisinin teslimi ise 17. maddenin 4/g bendiyle KDV’den istisnadır.
Formül
has gram = gram × milyem ÷ 1000 külçe bedeli = has gram × has kuru matrah = satış bedeli (KDV hariç) − külçe bedeli KDV = matrah × KDV oranı fatura toplamı = satış bedeli + KDV
Örnek: 22 ayar bilezik, etiket fiyatı KDV hariç
22 ayar 10,00 gram bilezik, KDV hariç 60.000,00 TL’ye satılıyor. Has kuru örnek olarak 6.143,58 TL/gr, KDV oranı %20.
| Satış bedeli · KDV hariç | 60.000,00 TL |
| Has gram · 10,00 × 916 ÷ 1000 | 9,160 gr |
| Külçe bedeli · KDV dışı | 56.275,19 TL |
| Matrah · işçilik ve kâr | 3.724,81 TL |
| KDV %20 | 744,96 TL |
| Fatura toplamı | 60.744,96 TL |
Aynı bileziğe satış bedelinin tamamı üzerinden KDV hesaplansaydı KDV 12.000,00 TL olurdu; özel matrahla 744,96 TL.
Müşteri KDV dahil ödediyse
Bankaya düşen havale KDV dahildir. KDV bu tutarın üstüne eklenmez, içinden ayrılır: külçe bedeli düşülür, kalan (1 + KDV oranı)’na bölünür. 62.500,00 TL’lik havalede matrah 5.187,34 TL, KDV 1.037,47 TL ve belgenin toplamı yine 62.500,00 TL. Ayrıntısı havale rehberinde.
Külçe bedeli satış bedelini aşarsa
Zararına satışta külçe bedeli satış bedelinden büyük çıkabilir. Bu durumda matrah sıfırdır: eksi matrah diye bir şey yoktur ve KDV negatife düşmez.
Faturada nasıl görünür: 805 ve 230
- Ziynet eşyası ve sikke altın satırı özel matrahlı kesilir: fatura tipi özel matrah, özel matrah kodu 805.
- İşçiliği olmayan külçe altın satışı istisnadır (17/4-g): fatura tipi istisna, istisna kodu 230. 230 külçe altın içindir; sikke altın her zaman 805 ile kesilir.
- GİB’in UBL-TR kurallarında 805 yalnız özel matrah faturasında, 230 yalnız istisna faturasında geçerlidir. Tip ile kod uyuşmazsa belge reddedilir.
- Has altını %0, işçiliği ayrı kalem yazan “iki kalem” düzeni de kullanılıyor; ancak ziynetin içindeki has için geçerli bir istisna kodu olmadığından portal reddedebilir. Mevzuat metniyle birebir örtüşen düzen tek kalemlik özel matrahtır.
Hangi has kuru?
Külçe bedeli işlem anındaki has altın fiyatıyla hesaplanır ve belge kesildikten sonra güncellenmez. Dünkü satışın matrahı bugünkü kurla yeniden hesaplanmaz.
Bu rehber genel bilgilendirme içindir, vergi danışmanlığı değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.