Rehber
Bölünmüş işlem nedir? Kuyumcuda MASAK
Kıymetli maden, kıymetli taş ve mücevher alım satımı yapanlar 5549 sayılı Kanun kapsamında MASAK yükümlüsüdür. Tek işlemin ya da birbiriyle bağlantılı işlemlerin toplamı yönetmelikteki eşiğe ulaştığında müşterinin kimliği tespit edilir. Eşiği aşmamak için bir alımı parçalara bölmek (bölünmüş işlem) kimlik tespitini kaldırmaz; bağlantılı işlemler toplanır, şüpheli görülen işlem MASAK’a bildirilir.
Kimlik tespiti eşiği
Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik, kimlik tespitini gerektiren tutarı TL olarak belirler ve bu tutar zaman zaman güncellenir; güncel eşiği MASAK’ın duyurularından kontrol edin. Tutar ne olursa olsun, şüpheli işlem bildirimini gerektiren durumda kimlik tespiti yapılır.
Bağlantılı işlemler toplanır
Birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplamı eşiğe ulaştığında kimlik tespiti, toplamın eşiğe ulaştığı anda yapılır. Aynı müşterinin aynı alım için ikiye bölerek ödediği tutar tek işlem gibi değerlendirilir.
Bölünmüş işlem nedir?
Eşiği aşan bir alımı, kimlik vermemek için eşiğin altında kalan parçalara bölmek. Denetimde ilk bakılan kalıplardan biridir ve hem müşteri hem işletme açısından risklidir. Kuyumcunun sorusu “tek işlem eşiği aştı mı” değil, “bu kişinin son günlerdeki işlemleri birlikte ne anlatıyor” olmalıdır.
İşaretler
| Eşiğe yakın tutar | Tek tek eşiğin hemen altında kalan işlemler. |
| Kısa aralık | Aynı kişinin işlemleri birkaç saat ya da gün içinde toplanıyor. |
| Benzer tutar | Tutarlar birbirine çok yakın; parçalar aynı bütünden bölünmüş gibi. |
| Toplam eşiği aşıyor | Tek tek eşiğin altında, pencere içindeki toplam üstünde. |
| Farklı şubeler | Aynı kişi aynı gün başka şubelerde işlem yapıyor. |
| Kimliksiz işlem | İşlemlerin bir kısmında kimlik tespiti yapılmamış. |
Tek işaret yanlış alarm üretir: taksitle ödeyen müşteri de arka arkaya benzer tutarlar gönderir. Karar birkaç işaretin birlikte değerlendirilmesiyle ve gerekçesi yazılarak verilmelidir.
Şüpheli işlem bildirimi
Şüpheli işlem bildirimi, şüphenin oluştuğu tarihten itibaren en geç on iş günü içinde MASAK’a yapılır. Bildirimde bulunulduğu, işlem taraflarına ve üçüncü kişilere açıklanmaz.
Saklama: sekiz yıl
Yükümlüler işlemlere ilişkin belgeleri düzenlendikleri tarihten, kimlik tespitine ilişkin belgeleri son işlem tarihinden itibaren sekiz yıl saklar ve istendiğinde ibraz eder. Kimlik fotokopisi bir klasörde değil, kime ait olduğu, ne zaman alındığı ve kimin açtığı kayıtlı biçimde durmalıdır.
Bu rehber genel bilgilendirme içindir, vergi danışmanlığı değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize danışın.